Gặp tác giả Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long

Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long

Kính gửi anh chị em bạn bè,

Từ đầu tháng 6, anh Jason Gibbs, tác giả cuốn Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long – Câu chuyện Âm nhạc Việt Nam đã có mặt tại Hà Nội và sau đó là Hải Phòng, TP HCM để tiếp tục bổ sung các nguồn tư liệu cho các bài viết trong tương lai. Nhìn cảnh anh giai lang thang khắp nơi để tìm gặp những nhân vật mà ngay cả mình cũng không hề biết tên, thực lấy làm cảm phục.

3 giờ chiều mai, thứ năm, 25/6/09 mời mọi người đến viện Goethe, 56-58 Nguyễn Thái Học để gặp anh giai này. Anh ý lặn lội từ Mỹ sang đây để tiếp tục nghiên cứu về âm nhạc nước ta. Đây cũng là dịp để anh chị em trao đổi những ý kiến của mình với chính tác giả cuốn sách, để hiểu về nó và những cố gắng của một người bạn hơn. Cá nhân tôi/em/anh/cháu/tớ cũng có mặt với tư cách một bạn đọc, cùng với một người quan trọng hơn là bạn Trương Quý, dịch giả của cuốn sách.

Thông tin xin thêm xem tại đây./hoặc bên dưới.

Cheers cả nhà.

—————————————————————

JASON GIBBS VÀ CÂU CHUYỆN ÂM NHẠC VIỆT NAM
Gặp gỡ tác giả Rock Hà Nội và Rumba Cửu Long
(Nhà xuất bản Tri thức, 2008)

Cuốn sách của Jason Gibbs, như tiêu đề phụ của nó – “Câu chuyện âm nhạc Việt Nam” – là một tự sự (narrative) về lịch sử, văn hoá Việt Nam mà tác giả đã lựa chọn một góc nhìn lâu nay ít được chú ý – âm nhạc – để quan sát. Không bám vào những biến cố, những sự kiện lớn trong suốt thời kỳ hiện đại, nhưng chính từ góc nhìn hẹp này, Jason Gibbs đã khám phá ra những yếu tố bền vững sau nhiều thăng trầm, những tiếp nối ngầm ẩn dưới bề mặt gián đoạn của văn hoá Việt Nam được phản ánh qua đời sống của những ca khúc, những thể loại nhạc, những gương mặt nhạc sĩ.
Cuốn sách không chỉ thể hiện lòng say mê, sự am hiểu của một nhà nghiên cứu nước ngoài về văn hoá, ngôn ngữ và âm nhạc Việt Nam mà còn cho thấy sự lao động công phu, tỉ mỉ để tiếp cận đối tượng của tác giả thể hiện ở nỗ lực sưu tầm, phục dựng một khối lượng tư liệu phong phú cũng như ý thức khắc phục định kiến khi mô tả, tái hiện những hiện tượng âm nhạc trong lịch sử. Chính điều này là một yếu tố quan trọng tạo nên tính thuyết phục của những câu chuyện âm nhạc mà tác giả kể. Cuốn sách cũng có thể xem như một tài liệu tham khảo trong lĩnh vực nghiên cứu văn hoá đại chúng (popular culture) – một lĩnh vực nghiên cứu có ý nghĩa rất lớn trong việc khám phá trạng thái tâm lý, nhận thức của xã hội nhưng cho đến nay, vẫn chưa được quan tâm nhiều ở Việt Nam.
Nhân dịp Jason Gibbs trở lại Hà Nội, Nhà xuất bản Tri thức tổ chức buổi nói chuyện xung quanh nội dung cuốn sách và công việc nghiên cứu âm nhạc Việt Nam của một nhà nghiên cứu Mỹ, mối quan tâm của anh đối với âm nhạc Việt Nam. Những câu chuyện âm nhạc sẽ được tái hiện qua lời kể của Jason Gibbs cùng các khách mời như dịch giả Nguyễn Trương Quý, rocker Lê Tiến Đạt… trong một không gian đầy hình ảnh và âm thanh.

Đây là dịp để những người quan tâm tới âm nhạc Việt Nam, quan tâm tới văn hoá Việt Nam và công tác nghiên cứu văn hoá, sinh viên, giới truyền thông và công chúng nói chung… có thể hiểu hơn về góc nhìn của một nhà nghiên cứu bên ngoài Việt Nam.

Buổi toạ đàm được tổ chức tại Viện Goethe Hà Nội, 56-58 Nguyễn Thái Học, Hà Nội, hồi 15h – 17h, thứ Năm ngày 25 tháng 6 năm 2009.

Xin trân trọng cảm ơn Viện Goethe Hà Nội đã hỗ trợ chúng tôi tổ chức chương trình này!
————–

Về các diễn giả:

Jason Michael Gibbs sinh năm 1960, là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ trình tấu kèn basson, tiến sĩ khoa Lý thuyết âm nhạc và sáng tác của Đại học Pittsburgh, hiện làm công tác thư viện ở Thư viện Công cộng San Francisco, California, Hoa Kỳ, chuyên về âm nhạc. Ông từng xuất bản những bài nghiên cứu về nhạc Việt trong các tạp chí Văn hoá Nghệ thuật, Xưa và Nay, Vietnam Cultural Window, Văn, Asian Music, Experimental Musical Instruments và Journal of Vietnamese Studies. Ông cũng soạn bài về Việt Nam và người Việt hải ngoại cho quyển bách khoa Encyclopedia of Popular Musics of the World (Continuum, 2005).

Nguyễn Trương Quý sinh năm 1977, biên tập viên Nhà xuất bản Trẻ, biên tập, viết văn, viết báo tại Hà Nội. Anh là tác giả của Tự nhiên như người Hà Nội (NXB Trẻ, 2004), Ăn phở rất khó thấy ngon (NXB Trẻ, 2008).

Lê Tiến Đạt… (phần này nhạy cảm!

——-
Chi tiết sự kiện, xin vui lòng liên hệ:
Nhà xuất bản Tri thức – Địa chỉ: 53 Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 04 3944 7280 – Fax: 04 3945 4660 – Di động: 0912732974 (Ms. Loan) – 0902160108 (Ms. Thanh)
Email: nxbtrithuc@gmail.com, lienhe@nxbtrithuc.com.vn – Website: www.nxbtrithuc.com.vn

Jason Gibbs – “Tôi sẽ tiếp tục viết về âm nhạc Việt Nam”

SGTT – Đúng một năm sau khi cuốn Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long – Câu chuyện âm nhạc Việt Nam của tác giả Jason Gibbs được dịch ra tiếng Việt bởi Nguyễn Trương Quý và nhà xuất bản Tri Thức phát hành, phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị được gặp Jason ngay tại Hà Nội trong chuyến đi thứ tám của anh tới Việt Nam. Giản dị như vẻ bề ngoài của mình, người đàn ông 48 tuổi chia sẻ về cái duyên với việc nghiên cứu âm nhạc Việt Nam

Jason Gibbs, tác giả cuốn sách Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long – Câu chuyện âm nhạc Việt Nam. Ảnh Photo5.org

Anh có thể chia sẻ lý do anh tìm hiểu và nghiên cứu âm nhạc Việt Nam?

Trong tiếng Việt có khái niệm “cái duyên” thì đó đúng là trường hợp của tôi. Năm 1989 tôi đang hoàn thành chương trình cử nhân về lý luận và phê bình âm nhạc tại đại học San Jose – Hoa Kỳ. Lúc đó chúng tôi rất quan tâm tới đề tài âm nhạc các nước châu Á. Một hôm, đài phát thanh của trường phát chương trình âm nhạc truyền thống châu Á và có một làn điệu cải lương. Ngay lập tức tôi thấy rất thú vị với giai điệu nhưng… chẳng hiểu họ hát cái gì. Học tiếng Việt và tìm nghe các băng đĩa nhạc Việt Nam, tôi bắt đầu nung nấu ý định tới đúng nơi cần tới. Tháng 2.1992 tôi có mặt tại Việt Nam với vốn liếng vỏn vẹn 100 từ tiếng Việt.

Cho tới khi cuốn sách của mình được chính thức xuất bản tại Việt Nam, anh đã mất bao nhiêu thời gian cho công việc này?

Khoảng 15 năm. Tôi đã sang đây bảy lần và có lần lưu lại tới sáu tháng. Tôi làm việc theo phương pháp rất cơ bản: nghe, đọc và ghi chép. Nghe là nghe nhạc và tìm đến các nhạc sĩ, nghệ sĩ, những người nghiên cứu để nói chuyện với họ. Vì thời điểm bắt đầu sang Việt Nam, ở đây gần như chưa có internet nên tôi phải vào các thư viện để đọc và ghi chép những tư liệu về âm nhạc Việt Nam trong báo chí và các công trình nghiên cứu khác. Từ cơ sở dữ liệu đó tôi bắt đầu viết các vấn đề theo góc nhìn của mình.

Và thành quả cuối cùng là Rock Hà Nội & Rumba Cửu Long?

Thực ra ngay từ đầu tôi không có ý định viết cả một cuốn sách vài trăm trang. Tại Mỹ hàng năm có các hội thảo về nghiên cứu âm nhạc và tôi thường tham gia với những đề tài về âm nhạc Việt Nam. Mỗi bài viết mà bạn đọc trong sách đều từng được trình bày tại các hội thảo như vậy. Sau khi quen biết anh Nguyễn Trương Quý, tôi nhờ anh ấy dịch ra tiếng Việt các nghiên cứu của mình rồi đăng trên một website. Và khi NXB Tri Thức đề nghị in thành sách, tôi đồng ý.

Trong cuốn sách, hình như anh không đề cập nhiều tới dòng chảy âm nhạc phổ thông hay có thể gọi là nhạc pop tại Việt Nam. Anh đặt vấn đề từ khởi thuỷ của tân nhạc Việt Nam, tìm hiểu những thể loại nhạc truyền thống như cải lương, ca trù, đặc biệt là anh tỏ ra khá ưu ái với các ban nhạc rock. Anh có thể lý giải điều này?

Thực ra ban đầu tôi chỉ định nghiên cứu về tân nhạc, nhạc tiền chiến và ảnh hưởng của âm nhạc phương Tây với âm nhạc Việt Nam giai đoạn trước 1975. Vì thế tôi đã thu thập được khối lượng tư liệu rất lớn về đề tài này và phát hiện ra những vấn đề rất thú vị.

Tôi tiếp cận với nhạc rock Việt Nam qua internet. Những album của Bức Tường, Gạt Tàn Đầy, SmallFire hay Thuỷ Triều Đỏ… tôi đều nghe rồi mới tìm kiếm thông tin về họ. Anh nói tôi ưu ái cũng đúng nhưng đơn giản là tôi thấy nhạc rock ở Việt Nam rất thú vị. Những rocker Việt chẳng kém độ đam mê như rocker Mỹ, thậm chí tôi cảm thấy niềm đam mê của họ mạnh mẽ hơn vì để được chấp nhận ít nhiều như ngày nay, họ đã mất hàng chục năm chơi nhạc và khẳng định tính độc đáo trong âm nhạc của mình. Còn về nhạc pop ở Việt Nam, tôi có quan tâm đấy. Chẳng hạn chuyến đi lần này tôi dự định gặp một số nhạc sĩ như Quốc Bảo, Võ Thiện Thanh, Thanh Phương… để chuẩn bị tư liệu cho một bài viết về hiện tượng Làn Sóng Xanh hồi cuối những năm 1990.

Nghĩa là anh sẽ còn viết tiếp về âm nhạc Việt Nam?

(Cười) Đúng thế! Tôi là một người nghiên cứu độc lập. Hạn chế của điều đó là tôi không có nguồn tài trợ cũng như không có cộng sự nên khá vất vả. Nhưng ngược lại, tôi được tự do trong các ý tưởng nghiên cứu cũng như nhận định, đánh giá chủ quan của mình. Tất nhiên tôi phải sẵn sàng mọi cứ liệu cho những cuộc tranh luận về quan điểm. Nhưng cái nhìn khách quan cho phép tôi mở rộng những mối quan tâm của mình mà anh biết đấy, âm nhạc Việt Nam còn nhiều điều thú vị lắm.

Anh có thể chia sẻ một chút về cuộc sống cá nhân của mình?

(Cười) Vợ tôi là người Việt, tôi quen cô ấy trong những chuyến đi tìm tư liệu. Chúng tôi đang sống tại San Francisco và đã có một cô con gái sáu tuổi xinh xắn. Công việc của tôi hiện nay là quản lý phòng âm nhạc tại một thư viện công cộng lớn của bang. Tôi cảm thấy mình khá may mắn vì công việc đó giúp tôi rất nhiều trong mối quan tâm nghiên cứu về âm nhạc Việt Nam.

Nguồn: Sài Gòn Tiếp Thị / Bài của ông em Xuân Thi. Không phải của mình

Phỏng vấn Gạt Tàn Đầy tháng 3/2009

Phỏng vấn Gạt Tàn Đầy trên rockpassion.vn.

Cheers cả nhà.

Phở – Very vietnamese

Phở – Hosted by Lê Nguyễn
presents “Very Vietnamese” series on DCTV, Washington DC, USA – 2008

Nghe

Đọc xong bài này, mũi nở ra không ngừng. Mặc dù bạn ý viết từ 30/3/2006, bây giờ đọc lại tự nhiên muốn nghe lại cái đĩa này. Khà khà. Tiếc là đĩa hết rồi, giờ khó mua quá. ~~.Thanks tác giả vannessars & Mr. Long & Google. Mình trích lại, giữ nguyên vài chi tiết (sai lời) chắc cũng chả sao. Hy vọng mọi người thỉnh thoảng cho mình tự lấy làm kiêu căng một tí. Cúi nhiều lưng nó cũng mỏi.

Nghe “Đám cưới chuột” của Gạt tàn đầy.

Đã được thằng Quang Dũng quảng cáo về đĩa nhạc này nhưng hổng có thời gian đi mua. Mãi đến hôm qua hàng đĩa gần nhà mói thấy lộ diện đĩa này. Mua. Một cảm giác tò mò nổi lên ngay từ khi nhìn cái list bài hát: “Mứt”, “Phở”, “Chùm nho chín mọng”, “Mứt hoa quả các loại”, “Người hóa cáo”, “5000 ngày”, “Đám cưới chuột”…. Toàn những cái tên đậm mùi “văn hóa bình dân”. Nghe Rock mà nhiều lúc phải bật cười! Lâu nay vẫn nghe người ta ca thán về ca từ trong nhạc trẻ, rằng nó quá dễ dãi, hời hợt, vô nghĩa, không sang trọng, hàm súc, giàu chất thơ như trước. Quả đúng thật, nhưng tôi không hiểu những nhà phê bình yêu chất thơ ấy sẽ nói gì khi nghe những cấu hát như thế này được cất lên trên nền nhạc loảng xoảng, nhấn nhá và rất dậm dật: “lặn ngụp ngoi lên trong nước xương hầm là màu xanh tươi của hành trần”, “Em ơi cho anh trà đá”, “Nghe bật bông còn hơn, ten tèn tén ngang phè”, “Mất bao công nếu không cẩn thận thành ra công cốc” hay hoành tráng hơn thì “Nếu lái không cẩn thận em sẽ húc vào tường!”???? Không biết họ thì sao, chứ riêng tôi, sau khi bật cười lớn những lần nghe đầu tiên, thì càng nghe càng thấy khâm phục! Rất Rock mà: Đập thẳng vào trí óc của người nghe, dồn dập. Không cảnh vẻ, không rườm rà, những hình ảnh, cảm xúc ngồn ngộn hiện lên và chỉ cần nhắm mắt lại, xõa tóc ra và “gật gù” một chút thì thôi rồi: thất tình ư, thiếu tiền ư, học lại ư, chán nản ư, là cái đinh! Chẳng còn cái gì là có thể ảnh hưởng đến anh lúc này nữa. Anh sống hoàn toàn với hiện tại. Mặc xác những chuyện vớ vẩn đã đến, không sợ những chuyện lằng nhằng sắp đến, anh hãy cứ nhún nhẩy, hét lên cho sảng khoái tâm trí cái đã! Dạo này tôi hay có thói quen 5h về đến nhà là chui vào phòng khóa kín các cửa bật nhạc thật to, thật to đủ để át đi phần nào tiếng hét của mình (Tôi mà hét thì biết rồi đấy, chết người!), và nhảy loạn lên! Trời, sau 15 phút, đi tắm xong thấy rũ sạch hết cả nợ đời!

Trở lại cái CD này, tôi ấn tượng nhất với mấy bài “Lão cô đơn”, “Phở”, “Mỗi người một ý”, “Lại một bài tình ca nữa” và “5000 ngày”. Thực ra thì nhưng bài còn lại bài nào cũng hay. Bài “Phở” là nổi bật nhất trong những bài có phong cách giản dị, gần gũi, rất thú vị. Ai mà chẳng biết phở là đặc sản của Hà Nội, đi xa nhiều người nhớ, nhưng xưa nay viết về Hà Nội rặt những là Hồ Tây, Hồ Gươm, hoa sữa, rồi cả “xanh xanh thắm bầu trời xanh” nữa chớ. Thơ mộng thật và hay thật nhưng nói phải tội không có cái gì để ăn thì có mà thơ được đấy! Đã có bài hát nào viết về bánh cuốn Thanh Trì, về Phở, về xôi xéo… về nhưng gì vốn vô cùng gắn bó với tâm linh và cả … dạ dày của người Hà Nội chưa? Nó “thô” quá chăng? Không, không hề. Chẳng qua tâm lý cao sang ẩn dụ đã níu bước những người làm nghệ thuật từ trước đến giờ. Lời ca của “Phở” giản dị vô cùng mà không một người con xa quê nào khi nghe lại có thể không cảm thấy bồi hồi, nhớ nhung, thèm khát: “Dựng vội xe lên mép vỉa hè tìm một nơi ưa thích tôi ngồi, em ơi cho anh phở chín! Bánh phở mềm, thơm thơm hương gạo mới, nước đậm đà, gây gây gân bò chín, lặn ngụp ngoi lên trong nước xương hầm là màu xanh tươi của hành trần, bụng đang sôi lên vì đói…Ngọt ngào thơm hương quế hương hồi, quyệt mồ hôi che mắt, tôi rằng: Em ơi cho anh trà đá! Thấy trong lòng khi xa khi gần gũi, mãi lên đường khi xa sẽ lại nhớ, dù ở đâu khắp bốn phương trời, tiệc tùng cao sang đất khách quê người, phở bò ơi sẽ luôn là thế….Chỉ cần thêm tương ớt cho nồng và đừng quên thêm lá chanh vào, ôi chao, ngon ơi là ngon!…” Chà, bạn đã thấy mình vừa nuôt nước bọt chưa! Những lời hát như thế, ai dám bảo là thô, là suồng sã???

Gạt tàn đầy có khả năng quan sát rất tinh tê và đưa vào những ca khúc của mình những câu chuyện đời thường, nhỏ nhưng xúc động và đậm tính nhân văn. “lão cô đơn” là một bài hát điển hình. Nếu bài “5000 ngày” kể về sự tàn ác của miệng lưỡi thế gian dựa trên một câu chuyện có thật, một câu chuyện cũng gọi là có tiếng vì từng đăng trên mặt báo, thì “lão cô đơn” là vô danh, vô danh nhưng dường như đang ở ngay xung quanh ta. Nó gợi tôi nhớ về lão Hạc: cũng một người một chó làm bạn với nhau. Nhưng lão cô đơn này còn khổ hơn lão Hạc: Ngay đến cái niềm vui, niềm hạnh phúc duy nhất là chú chó con ấy, cái cuộc sống này cũng cướp đi của lão. Lão đã không thể tìm được lấy một kẻ tri âm trong chốn con người, đến ngay cả kẻ tri âm bốn chân người ta cũng nhẫn tâm đoạt mất từ tay lão. Thà không bao giờ được hạnh phúc còn hơn được hạnh phúc ngắn ngủi rồi lại bị lạnh lùng tước đi. Điều này, có lẽ những người “cộng sản chân chính” sẽ đả kích: Thà một huy hoàng rồi chợt tắt, còn hơn buồn le lói suốt trăm năm; nhưng quả thật nếu ai đã từng trải qua mới có thể thấm thía được sự trống trải, thất vọng, cô đơn đến cùng cực của sự mất mát. Giai điệu và nền nhạc của bài hát buồn, day dứt, cảm thông và cả oán trách. Giọng hát nghèn nghẹn. Có thể chất giọng vốn thế. Nhưng tôi không quan tâm lý do, chỉ biết giọng hát ấy đủ để khi tập trung lắng nghe người ta phải thấy rưng rưng. Bài hát kết thúc hơi bất ngờ. Có cái gì đó thiếu thiếu và hụt hẫng. Người ta mong đợi một lời giải thích, một lời an ủi, một lời trách cứ hay chí ít cũng là một đoạn solo guitar giận dữ, chứ không có lẽ nào lại chỉ là lời hát buồn “đã cô đơn nay càng thêm cô đơn” để kết thúc n
hư thế. Nhưng biết làm sao. Có những điều nếu không biết cam chịu và chấp nhận thì chỉ càng làm ta thêm dằn vặt mà thôi…

Còn rất nhiều phong cách khác trong đĩa nhạc này: những triết lý ngồ ngộ về tình yêu trong “Lại một bài tình ca nữa”, một câu chuyện ngụ ngôn trong “Chùm nho chín mọng”, những câu chuyện về quá trình làm album, về tình bạn trong “Phàn nàn” và “Mỗi người một ý”, nỗi nhớ HN da diết và sâu sắc trong “Nhớ”, hay những hình ảnh dân gian sống động và đầy màu sắc của “Đám cưới chuột”. Nhưng thôi, hãy tự nghe và cảm nhận nhé. Như những đĩa nhạc Rock khác, có thể đĩa này cũng sẽ không được phổ biến rộng rãi trong “quần chúng” hay các buổi biểu diễn, nên dù có không nghe thì cũng không sợ mình lạc hậu với xã hội đâu, nhưng sẽ là rất đáng tiếc đấy!!!

Gạt Tàn Đầy @ Rock Storm Sài Gòn

Phở/Chuột

Tags: gạttànđầy, rockstorm, sàigòn

Friday May 2, 2008 – 10:07pm (ICT)

Next Post: Văn với chả hóa, nghệ với chả thuật!
Previous Post: Phong Cách Việt ra lò

Chuẩn bị cho Gala Bài Hát Việt 2008

Tranh thủ post vài cái ảnh chụp chiều nay để mọi người yên tâm là tớ vẫn khỏe.
He He.

Sân khấu mới khác và đẹp hơn đang được triển khai.

Hùng VTV3 và Long bass GTĐ

Thanh Tâm – Hải Yến – Thềm Nhà Có Hoa

Nhạc sỹ Dương Thụ

Tối mọi người cổ vũ qua TV vậy nhá.
Cheers!