Góc nhìn blog Việt

Blog đang thay đổi nhiều thứ, nhưng không thể để blog làm thay đổi những góc người nhất trong mỗi chúng ta.

Blog thay đổi cuộc sống
Muốn nhận thức rõ về sự hiện diện của blog ngày nay, hãy nhớ lại cái thời mà chúng ta chưa có blog. Không lâu lắm, chỉ cách đây có dăm ba năm thôi.

Hồi ấy, với những người không làm nghề liên quan đến viết lách như nhà văn, nhà báo, nhà thơ, nhà phê bình… thì chữ nghĩa chỉ gói gọn trong một số thứ như đơn xin nghỉ ốm cho con, giấy trình báo tạm trú tạm vắng cho vợ hay những bài cáo phó cho ông hàng xóm. Cao cấp hơn một tí là những trang viết khô cứng như đơn xin thành lập công ty buôn bán chun buộc tóc, tổng kết tình hình kinh doanh kẹo lạc hay kế hoạch marketing kem đánh răng. Ngay cả các tác phẩm văn thơ hồi ấy cũng chịu sự lựa chọn gắt gao và cắt gọt thẳng tay của biên tập viên các nhà xuất bản.

Các thầy dạy văn hồi ấy được cái lợi là thỉnh thoảng được đọc truyện cười không mất tiền trên các bài tập làm văn ngớ ngẩn. Tất nhiên, thầy sẽ ngáp là chủ yếu khi đọc lại được đúng văn của mình (cho trò chép từ buổi học thêm) hay đọc được những bài văn mẫu của các đồng nghiệp khác… Chỗ thi thố của học sinh có lẽ chỉ là dịp làm bích báo hay mấy tờ báo giấy đen dành cho học sinh [luôn chật chỗ].

Nhoáng cái, từ ngày có blog thì học trò giờ đã có chỗ thi thố và thử nghiệm cái tài viết của chúng. Những bài thơ, dù là thơ con cóc cũng vẫn có chỗ đăng, nhà thơ không quên cho thêm vài con bướm bằng ảnh động vào cho thi vị. Những câu chuyện bị vứt sọt rác giờ được chính tác giả đăng trang trọng, có ảnh minh họa và tô màu trên blog. Trẻ con, người lớn đua nhau múa bút, vung nghiên trên các trang blog. Viết văn, làm thơ, dám nói ra cảm nghĩ của mình trở thành một trào lưu tao nhã. Nhưng, giá mà chỉ có văn và thơ…

Blog đang thay đổi báo chí
Sau những ồn ào nhè nhẹ [có lao xao chửi bới] trên thế giới blog năm ngoái, các vụ việc năm nay đã ở mức ầm ĩ và nghiêm trọng hơn nhiều. Ít nhiều nó đã tạo làm cho blog đột ngột trở thành một hiện tượng của báo chí Việt Nam những ngày cuối năm. Báo chí cho đăng tải hàng trăm ý kiến của dư luận [gồm cả những người chưa bao giờ biết đến blog] để phán xét về số phận của blog. Người bảo phải siết chặt quản lý, kẻ bảo quản lý thế chả khác nào tự đi giật lùi với thế giới. Khoan nói đến những thiệt hại về vật chất, về danh dự của nhiều người ra đi trong vòng có vài tuần, hãy nhìn kỹ hơn để thấy được những mâu thuẫn dường như đang bùng phát sau một thời gian dài âm ỉ.

Từ khoảng hơn một năm nay, nhiều báo đã có thêm mục điểm các bài viết hay trên blog. Đây là hiện tượng tích cực, chứng tỏ mặt tốt của blog đã được công nhận. Khi những chuyện rùm beng xảy ra, cũng chính báo chí đã trở thành yếu tố gia tăng cho những tác động của các bài viết trên blog. Rất nhiều người biết đến các vụ lộn xộn gần đây trên blog nhờ kênh thông tin của các báo in, báo điện tử. Sự cộng hưởng giữa hai kênh thông tin trở nên mạnh và nhanh hơn người ta tưởng tượng. Chính blog đang gia tăng sức mạnh và tốc độ cho báo chí.

Các báo phải đối mặt với quyền được biết thông tin của công chúng. Mặt khác lại cần tránh để những chuyện bậy bạ lan tràn phản tác dụng. Trớ trêu là, trước sau gì thông tin, ý kiến phản hồi của cộng đồng cũng sẽ lan tràn trên blog. Rõ ràng chúng ta nhận thấy việc đưa thông tin từ nhiều góc nhìn khác nhau, khách quan là vô cùng quan trọng để thuyết phục người xem, người đọc. Hiện tượng báo chí chỉ đưa tin một chiều, tránh né những ý kiến trái chiều trong cả loạt bài viết, bài phỏng vấn sẽ chỉ gia tăng mức độ căng thẳng của các mâu thuẫn mà thôi. Nói nôm na là blog đang đang thay đổi hai khái niệm: thế nào là dư luận và tính khách quan của thông tin.

Đừng vô cảm trong thế giới thật
Chúng ta đã không kịp chuẩn bị cho sự phát triển ghê gớm này của blog nói riêng và internet nói chung. Chúng ta đã không lường hết được sức mạnh lan truyền của một loại hình giao tiếp thông tin tuy mới tràn đến Việt Nam nhưng đã tồn tại cả chục năm trên thế giới. Dường như luật đang hụt hơi so với công nghệ. Nếu một chuyện nhỏ như thế nào là “làm ra văn hóa phẩm đồi trụy” cũng khiến không ít người phải thắc mắc, thì tính xác thực của những bằng chứng điện tử sẽ còn làm cho mọi người khó hiểu đến thế nào?

Thực ra không có chuyện blog bẩn hay sạch mà chỉ có chuyện blogger có văn hóa hay không mà thôi. Trong khi đó, chuyện một con người ứng xử văn hóa hay không thì vốn đầy rẫy trong cả đời thường chứ nào đâu là đặc thù của blog? Chuyện có những ý kiến khác nhau là hiển nhiên. Quan trọng hơn là thái độ khi tranh luận. Không cứ gì trên blog, thái độ sống tôn trọng cộng đồng xung quanh luôn là điều cần thiết. Đã có không hiếm trường hợp xúc phạm cả những người lớn tuổi, uy tín trong xã hội. Những đoạn viết chửi rủa, mạt sát không được phép có ở bất cứ đâu chứ đừng nói chỉ trong các bài viết, trong các comment trên blog.

Cộng đồng blog Việt Nam cũng mới có vài năm tuổi, mặc dù có không ít các nhóm blo
gger đang ngày càng chứng tỏ sức mạnh tích cực của blog đối với đời sống nhưng nhìn lại thì blog vẫn đang phát triển như một mớ mạng nhện khổng lồ. Riêng về điều này, blog có vẻ như khá giống tình hình giao thông trong các đô thị lớn nước ta. Năm 2007 sắp qua đi, đành rằng những chuyện năm nay sẽ chưa thể quên ngay được. Nhưng chúng ta còn đó bộn bề những trận lũ lụt ở trên cả ba miền, còn phải khắc phục thảm họa cầu Cần Thơ, còn những dịch bệnh đang hoành hành, còn những người nghèo cần giúp đỡ… Chắc hẳn không ai muốn để những chuyện ồn ào trong thế giới blog khiến chúng ta trở thành những con người hăng hái trên thế giới ảo nhưng lại vô cảm trong thế giới thật.

Trích chuyên đề blog.com trên tạp chí Sành Điệu 11/2007

5 comments

  1. Bài viết hay.🙂

  2. blog đen là của những người văn hóa lùn hoặc dị dạng anh ạ.

  3. Luôn đồng ý với anh Đạt. Theo em nghĩ Blog chính là một nguồn thông tin đa chiều nhất mà người ta được tiếp xúc. Cũng là một nơi rộng lớn nhất để người ta dựng nên một hình ảnh của bản thân.

    Không riêng chỉ là Blog, trước kia lượng thông tin và sự xác định cá nhân trong các diễn đàn cũng đã rất thú vị. Tuy nhiên từ ngày có blog tính cá nhân mạnh lên rất nhiều so với diễn đàn. Tính ảo vì thế cũng tăng lên.

    Tuy nhiên với mọi nguồn thông tin và mọi sân chơi để phô diễn bản thân những người tỉnh táo luôn là những người có lợi.

  4. HI vọng là có nhiều tuơng tác hơn giữa các sự kiện nóng trên mạng và hoạt động ọp line.
    He he cám ơn blog hay của bác Đạt

  5. Anh viết bài này hay quá!

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: